رتبه‌بندی دانشگاه‌های دنیا - ۲

دیروز نوشتاری درباره‌ی گزارشی که روزنامه‌ی اعتماد ملی به گفتاورد از خبرگزاری مهر درباره‌ی رتبه‌بندی دانشگاه‌های دنیا چاپ کرده بود آوردم و هویدا شد که این گزارش متعلق به یازده ماه پیش بوده و گمان بسرآمدن آمار ارائه شده بسیار بالاست. بنابراین مشتاق شدم که ببینم رتبه‌بندی دانشگاه‌ها به چه روش انجام می‌شه و رتبه‌بندی اشاره شده توسط خبرگزاری مهر آیا رتبه‌بندی درستی بوده و منبع این گزارش خبرگزاری مهر کجا بوده. نوشتاری با عنوان "رتبه‌بندی‌های دانشگاه‌های دنیا" در ویکی‌پدیای انگلیسی پیدا کردم که یک نوشتار بسیار کامل در این ارتباط بود و بهتر دیدم برای روشن‌شدن بهتر موضوع مربوط به رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و جایگاه واقعی دانشگاه‌های ایران، برگردان بخش‌هایی از این نوشتار رو در اینجا بیارم:
رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی دنیا بر اساس پارامترهای مختلفی انجام می‌گیرد. رتبه‌بندی‌ها می‌تواند براساس کیفیت برخی شاخص‌های موجود انجام شود. از جمله‌ی این شاخص‌ها می‌توان به آمارهای تجربی، برآوردهای مربوط به مدرسین و اساتید، بورسیه‌ها، دانشجویان، داوطلبین ورود به دانشگاه و برخی دیگر اشاره کرد. برخی از رتبه‌بندی‌ها هم هستند که بر اساس نحوه‌ی پذیرش و ورود دانشجویان به دانشگاه صورت می‌گیرد.
علاوه بر رتبه‌بندی موسسات، برخی رتبه‌بندی‌های دیگری هم وجود دارد که برای برنامه‌های آموزشی، دپارتمان‌ها و مدارس صورت می‌گیرد. رتبه‌بندی‌ها بر اساس جهت‌دهی برخی مجلات و روزنامه‌ها و گاهی هم توسط دانشگاهیان و فرهنگیان انجام می‌گیرد.
رتبه‌بندی ممکن است از کشوری به کشور دیگر متفاوت باشد. یک تحقیق در دانشگاه کرونل نشان می‌دهد که رتبه‌بندی دانشگاه‌های در ایالات متحده بصورت معناداری تحت تاثیر سیستم پذیرش دانشجوست ولی در انگلستان تعدد نشریات و مقالات رتبه‌ی دانشگاه‌ها را تعیین می‌کند.

رتبه‌بندی‌های بین‌المللی توسط موسسات محلی
موسسات محلی متعددی رتبه‌بندی بین‌المللی دانشگاه‌ها را انجام می‌دهند که شامل موارد زیر است:

نشریه‌ی آموزش عالی تایمز - موسسه‌ی رتبه‌بندی دانشگاه‌ها QS
نشریه‌ی آموزش عالی تایمز یک نشریه‌ی واقع در انگلستان و مربوط به آموزش عالی با همکاری موسسه‌ی Quacquarelli Symonds، هر ساله لیستی از ۲۰۰ دانشگاه برتر دنیا را با عنوان THES - QS World University Rankings منتشر می‌کند. در مقایسه با رتبه‌بندی‌های دیگر، در این رتبه‌بندی سالانه بسیاری از دانشگاه‌های غیرآمریکایی و خصوصاً انگلیسی در میان رتبه‌های بالای آن قرار دارند.

رتبه‌بندی آموزشی دانشگاه‌های جهان
معروف‌ترین رتبه‌بندی آموزشی دانشگاه‌های جهان، توسط دانشگاه شانگهای جیا تانگ صورت می‌گیرد. این رتبه‌بندی در قالب یک پروژه‌ی بزرگ در کشور چین صورت گرفته است و هدف آن رتبه‌بندی دانشگاه‌های دنیا بصورت کاملاً مسقل بود و در واقع برای اندازه‌گیری فاصله‌ی دانشگاه‌های چینی و دانشگاه‌های روز دنیا صورت گرفت و نتایج آن در مجله‌ی اکونومیست به چاپ رسید[۱]. مهم‌ترین انتقادی که به این نوع رتبه‌بندی وارد است بررسی دانشگاه‌ها فقط در حوزه‌ی علوم طبیعی است و این درحالی است که توجهی به حوزه‌های دیگر علوم نشده است. گواه این ادعا میزان پارامترهای موثر در این رتبه‌بندی است که بیشتر در حوزه‌ی علوم طبیعی قرار دارند و عبارتند از تعداد مقالات منتشر شده در مجلات نیچر و ساینس (که هر دو در حوزه‌ی علوم طبیعی فعالیت می‌کنند)، تعداد برندگان جایزه نوبل (که بیشتر به علوم فیزیک تعلق می‌گیرد) و جایزه فیلدز (در حوزه‌ی ریاضیات).

مجله‌ی نیوزویک
در آگوست ۲۰۰۶ (مرداد ۱۳۸۵)، مجله‌ی نیوزویک آمریکا رتبه‌بندی ۱۰۰ دانشگاه اول دنیا را به کمک معیارهای دو رتبه‌بندی دیگر (یعنی رتبه‌بندی آموزشی دانشگاه‌های دنیا توسط دانشگاه شانگهای و نشریه‌ی آموزش عالی تایمز) و یک معیار جدید که تعداد کتاب‌ها و مجلات کتابخانه‌ها بود ارائه کرد.

وبومتریک
رتبه‌بندی وبومتریک دانشگاه‌های دنیا توسط آزمایشگاه سایبرمتریک (CINDOC) -واحدی از انجمن ملی تحقیقات اسپانیا (CSIC)- تهیه شده است. این رتبه‌بندی بیش از ۴۰۰۰ دانشگاه دنیا را بر اساس اطلاعات مبتنی بر وب آنها تحلیل کرده‌است.
رتبه‌بندی وبومتریک متشکل از یک پایگاه داده شامل ۱۵،۰۰۰ دانشگاه و بیش از ۵،۰۰۰ مرکز تحقیقاتی است. ۴،۰۰۰ دانشگاه اول در رتبه‌بندی مشخص شده است، و دانشگاه‌های دیگر نیز در رنبه‌بندی‌های محلی و جزئی‌تر آمده است. موسسات آموزش عالی و مراکز تحقیقاتی کشورهای در حال توسعه در این روش رتبه‌بندی، با قرار دادن دستاوردهای علمی خود بر روی اینترنت می‌توانند وضعیت بهتری پیدا کنند چرا که ممکن است نسبت به دانشگاه‌های تراز اول دنیا بسیار فاصله داشته باشند اما با این روش می‌توانند وضعیت خود را بهتر نمایان کنند.
این رتبه‌بندی اولین بار در سال ۲۰۰۴ انجام شد و بر اساس شاخصی مرکب از چندین پارامتر تهیه شد. این پارامترها عبارتند از حجم اطلاعات موجود بر روی وب، قابلیت دسترسی و نسبت اطلاعات منتشر شده در وب به میزان لینک‌های برگشتی خارجی آن است. این رتبه‌بندی هر ساله در دی‌ماه و تیرماه بروز می‌شود و یک مقیاس وبی برای دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی فراهم می‌آورد. این رتبه‌بندی میزان فعالیت علمی وب سایت‌های آموزشی را بصورت دوره‌ای نشان می‌دهد.
شاخص‌های وبومتریک به این دلیل بوجود آمده‌اند که میزان توجه موسسات را به نشر اینترنتی نشان دهد. بنابراین دانشگاه‌های با کیفیت آموزشی بالا ممکن است به دلیل عدم تمایل به سیاست‌های انتشار اینترنتی، در این نوع رتبه‌بندی رتبه‌ی مورد انتظار خود را بدست نیاورند.

فاکتور جِی
یکی از روش‌های رتبه‌بندی دانشگاه‌ها بر اساس وبومتریک، روش فاکتور جی است که تعداد پیوندهای وب‌سایت یک دانشگاه را در میان وب‌سایت دیگر دانشگاه‌ها محاسبه ‌می‌کند. فاکتور جی درواقع میزان محبوبیت و اهمیت وب‌سایت یک دانشگاه خاص را در میان وب‌سایت‌های دانشگاه‌های دیگر نشان می‌دهد. بنابراین فاکتور جی حالتی از گستردگی و میزان نفوذ یک دانشگاه براساس وب‌سایت آن است.

رتبه‌بندی حرفه‌ای دانشگاه‌های دنیا
در مقایسه با رتبه‌بندی آموزشی دانشگاه‌های دنیا، رتبه‌بندی حرفه‌ای دانشگاه‌های دنیا در سال ۲۰۰۷ توسط مدرسه‌ی عالی ملی معدن پاریس بنیان گذاشته شد که به اندازه‌گیری کارایی هر دانشگاه در اصول حرفه‌ای می‌پردازد. شاخص اصلی این رتبه‌بندی تعداد مدیران اجرایی ارشد در میان ۵۰۰ شرکت مطرح دنیاست (از لحظ سودآوری) که بر اساس دانشگاهی که آنان درس خوانده‌اند محاسبه می‌شود. رتبه‌بندی آموزشی دانشگاه‌های دنیا و رتبه‌بندی حرفه‌ای دانشگاه‌های دنیا می‌توانند مکمل یکدیگر در نظر گرفته شوند چرا که به ترتیب قابلیت دانشگاه‌ها را در زمینه‌ی آموزشی و در زمینه‌ی سودآوری اقتصادی نشان می‌دهد.

رتبه‌بندی عملکرد مقالات علمی دانشگاه‌ها
رتبه‌بندی عملکرد مقالات علمی دانشگاه‌ها یک رتبه‌بندی بر اساس روش کتاب‌سنجی است که توسط انجمن ارزیابی و ارتقادهی آموزش عالی تایون صورت گرفته است. در این روش، ۹ شاخص در نظر گرفته شده است که عبارتند از: مقالات ۱۱ سال اخیر، مقالات کنونی، ارجاعات به کتب و مقالات در ۱۱ سال اخیر، ارجاعات به کتب و مقالات در حال حاضر، شاخص H، میزان مورد مرجع قرار گرفتن مقالات، مقالات چاپ شده در مجلات با ضریب تاثیر گذاری بالا و برتری حوزه‌های فعالیت. این نوع رتبه‌بندی با توجه به این ۹ شاخص نشان‌دهنده‌ی سه معیار کارکرد مقالات علمی است: بهره‌وری تحقیقات، میزان تاثیرگذاری تحقیقات و برتری تحقیقات. در این پروژه با کمک روش کتاب‌سنجی کارکرد مقالات علمی ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا تحلیل و رتبه‌بندی شده است.

رتبهبندی دانشگاه ووهان
یک رتبه‌بندی دیگر توسط مرکز تحقیقات ارزیابی علم چین در دانشگاه ووهان است. این رتبه‌بندی بر اساس شاخص‌های علوم پایه بدست آمده است که نشان می‌دهد دانشگاه‌ها از نظر تعداد مقالات چاپ شده و ارجاعات بیش از ۱۱٬۰۰۰ مجله‌ی علمی در سراسر دنیا در ۲۲ حوزه‌ی علمی مختلف به آن مقالات در چه جایگاهی قرار دارند. وب سایت این رتبه‌بندی به زبان انگلیسی نیز در دسترس است.

منبع

پیوند به بیرون
این نوشتار را در ویکی پدیای فارسی قرار دادم:
http://fa.wikipedia.org/wiki/رتبه‌بندی_دانشگاه‌ها

این نوشتار را به بالاترین فرستادم، لطفاً به آن رای دهید:
https://balatarin.com/permlink/2008/7/6/1345517

  بدون نظر برای "رتبه‌بندی دانشگاه‌های دنیا - ۲"

نظر بدهید:

لطفاً نظر خود را به فارسی بنویسید و آدرس وب‌سایت خود را حتماً با //:http شروع کنید.